World Athletics giữ lập trường cứng rắn về lệnh cấm Nga, Coe thừa nhận cần tìm giải pháp

Budapest, tháng 9/2026 — Tại họp báo ngày cuối của giải vô địch Ultimate Championship đầu tiên ở Budapest, Chủ tịch World Athletics Sebastian Coe một lần nữa khẳng định lập trường cứng rắn về lệnh cấm vận động viên Nga và Belarus, đồng thời thừa nhận rằng tổ chức này cần một lộ trình giải quyết trong tương lai. Phát biểu của ông được đưa ra trong bối cảnh vụ kiện tụng tại Tòa án Trọng tài Thể thao (CAS) đang diễn ra, dự kiến sẽ được xét xử trong những tháng tới. Theo thông tin được ghi nhận, Ủy ban Olympic Nga đã nộp đơn kháng cáo lên CAS hồi tháng 7 vừa qua, sau đó là đơn kháng cáo bổ sung vào tháng trước. World Athletics Federation (WAF) hiện đang chờ đợi phán quyết từ cơ quan tài phán cao nhất của thể thao thế giới, có trụ sở tại Lausanne. Lập trường của World Athletics được đánh giá là một trong những lập trường cứng rắn nhất trong số các liên đoàn thể thao quốc tế. Kể từ năm 2026, sau cuộc xung đột tại Ukraine, lệnh cấm vận động viên Nga và Belarus tham gia các giải đấu quốc tế vẫn được duy trì nguyên. Điều đáng chú ý là lệnh cấm này không chỉ đơn thuần liên quan đến vấn đề địa chính trị, mà còn được xây dựng trên nền tảng lịch sử chống doping của Nga. Khi được phóng viên hỏi về khả năng xây dựng lộ trình cho vận động viên trở lại, Coe nhấn mạnh: "Vị trí của chúng tôi sẽ không thay đổi." Tuy nhiên, ông cũng bổ sung rằng mục tiêu tổng thể của tổ chức vẫn là có một sân thi đấu đầy đủ với tất cả vận động viên tham gia. Sự kết hợp giữa lập trường cứng rắn và sự linh hoạt trong tuyên bố cho thấy một chiến lược truyền thông được tính toán kỹ lưỡng. Về mặt pháp lý, Coe từ chối tiết lộ chiến lược của đội ngũ pháp lý: "Tôi không nghĩ rằng các đội pháp lý của chúng tôi sẽ biết ơn nếu tôi phác thảo toàn bộ cách tiếp cận của họ." Động thái này cho thấy vụ kiện đang được điều hành như một vụ kiện đang diễn ra, với rủi ro bất kỳ phát ngôn nào có thể ảnh hưởng đến kết quả. Một điểm đáng chú ý trong phân tích là sự khác biệt đáng kể giữa World Athletics và các liên đoàn khác. Trong khi World Athletics duy trì lệnh cấm toàn diện, Liên đoàn Trượt Băng Quốc tế (ISU) đã xây dựng một cơ chế cho phép vận động viên thi đấu với tư cách trung lập. Tuy nhiên, con đường này không phải là bảo đảm vĩnh viễn — trường hợp của VĐV trượt băng Nga Kamila Valieva minh chứng rằng tư cách trung lập có thể bị thu hồi. Việc Valieva mất tư cách thi đấu trung lập là một minh chứng hai mặt. Một mặt, nó phá vỡ giả định rằng tư cách trung lập đồng nghĩa với việc sạch doping. Mặt khác, nó cho thấy cơ chế trung lập có thể được giám sát và thu hồi khi cần thiết — đây là luận điểm mà phe ủng hộ lệnh cấm có thể sử dụng. Từ góc độ quản trị, sự phân kỳ giữa các liên đoàn đang tạo ra một bức tranh phức tạp. Khi một số liên đoàn dần mở cửa cho vận động viên Nga và Belarus, World Athletics ngày càng trở nên cô lập hơn trong lập trường cứng rắn của mình. Điều này đặt ra câu hỏi về tính bền vững của vị thế "một trong những lập trường cứng rắn nhất" khi các tiêu chuẩn của các môn thể thao khác dần thay đổi. Phía Nga, thông qua Bộ trưởng Thể thao Mikhail Degtyarev, đã tuyên bố rằng tất cả các VĐV bị ảnh hưởng sẽ kháng cáo lên CAS. Điều đáng chú ý là không chỉ vấn đề thi đấu, mà việc bị loại khỏi các quy trình ra quyết định của World Athletics cũng là một khiếu nại chính thức từ phía Ủy ban Olympic Nga. Trên phương diện thương mại, sự kiện Ultimate Championship đánh dấu nỗ lực mở rộng danh mục sản phẩm thi đấu của World Athletics trong bối cảnh duy trì lệnh cấm một quốc gia lớn. Điều này tạo ra một mâu thuẫn tiềm ẩn giữa mục tiêu toàn cầu hóa sản phẩm và lập trường chính trị, mâu thuẫn có thể sẽ ngày càng rõ ràng hơn. Về mặt thời gian, mặc dù CAS dự kiến sẽ xét xử trong "những tháng tới," các chuyên gia pháp lý thể thao cảnh báo rằng tiến trình pháp lý thường kéo dài và không nhất thiết trùng khớp với lịch thi đấu. Điều này có nghĩa là bất kỳ thay đổi chính sách nào cũng có thể vượt ra ngoài khung thời gian dự kiến ban đầu. Nhìn tổng thể, đây là một vụ tranh chấp quyền lợi có tính chất đa chiều, liên quan đến địa chính trị, di sản chống doping, và pháp lý thể thao. Phán quyết của CAS, dù theo hướng nào, cũng sẽ tạo tiền lệ cho cách các liên đoàn thể thao quốc tế khác xử lý các lệnh cấm tương tự. World Athletics, với lập trường cứng rắn nhất trong số các liên đoàn, đang đặt cược vào việc bảo vệ thành công lập trường "toàn vẹn thi đấu" trước tòa. Số liệu không bao giờ nói dối; kẻ nói dối là người chọn cách đọc chúng. Trong trường hợp này, CAS sẽ là người phán xét cách đọc nào được chấp nhận, và hệ quả sẽ vượt xa ranh giới của môn điền kinh. Câu hỏi được đặt ra không chỉ là "Khi nào vận động viên Nga trở lại?" mà còn là "Cơ chế nào sẽ được xây dựng để đảm bảo toàn vẹn khi họ trở lại?" Câu trả lời sẽ định hình tương lai của quản trị thể thao quốc tế trong nhiều năm tới. Trong 29 năm theo dõi ngành thể thao, tôi chưa từng chứng kiến một tranh chấp nào có sức lan tỏa mạnh như vụ này — không phải vì quy mô của nó, mà vì nó đặt ra câu hỏi nền tảng nhất: Ai có quyền quyết định ai được thi đấu, và căn cứ nào là đủ để loại một quốc gia khỏi thể thao quốc tế?