Usain Bolt ngỡ ngàng trước tiền thưởng tại giải Vô địch Điền kinh Tối thượng đầu tiên

Khi Usain Bolt ngồi trong phòng họp báo ở Kingston, mắt anh lấp lánh nhìn vào con số 150.000 đô la Mỹ. Đây là số tiền dành cho người chiến thắng nội dung cá nhân tại World Athletics Ultimate Championship, giải đấu đầu tiên khai màn vào tháng 9 tới tại Budapest. Và Bolt, người đã kiếm được hàng triệu đô trong suốt sự nghiệp, thừa nhận rằng nếu còn thi đấu, anh sẽ là người đầu tiên xếp hàng. 'Thật điên rồ. Thời tôi, giải thưởng chỉ đủ mua một chiếc xe máy,' Bolt cười nói. Nhưng đây là lần đầu tiên một giải đấu điền kinh mang hơi thở thương mại giống các môn thể thao hàng đầu thế giới. Bối cảnh không chỉ xoay quanh tiền. Giải đấu mới, do Chủ tịch World Athletics Seb Coe ấp ủ, ra đời trong bối cảnh điền kinh đang mất dần sự chú ý vào các môn thể thao khác và cả thể thao điện tử. Ultimate Championship được thiết kế gọn nhẹ: chỉ 16 vận động viên xuất sắc nhất mỗi nội dung, không có vòng loại, không có đợi chờ. Thậm chí có một relay hỗn hợp 4x100m chưa từng có trong chương trình thi đấu chính thức. Cơ cấu giải thưởng mới là điểm sáng – 150.000 đô la cho cá nhân thắng cuộc, và 80.000 đô la cho đội relay (chia cho bốn người). Nếu một vận động viên giành cả 100m, 200m và relay, tổng thu nhập có thể lên tới 320.000 đô la. Một con số cách mạng với điền kinh, nhưng chỉ bằng một phần trăm so với quần vợt hay golf. Nhưng câu chuyện thực sự nằm ở những điều không được ghi trong bảng hợp đồng. Noah Lyles, nhà vô địch Olympic 100m, có mặt trong danh sách tham dự, nhưng tên anh xuất hiện trong bài báo không phải vì thành tích mà vì bộ trang phục anh mặc. Mondo Duplantis, người nắm giữ kỷ lục thế giới nhảy sào, còn viết và biểu diễn bài hát chủ đề cho giải đấu. Dawn Harper-Nelson, huyền thoại 100m rào, trở lại với tư cách bình luận viên. Điều này cho thấy một sự chuyển đổi tinh tế: giải đấu đang bán hình ảnh của các ngôi sao, không chỉ khả năng thi đấu. Khi mười sáu vận động viên bước vào làn chạy mà không qua vòng loại, điều họ bán là thương hiệu cá nhân nhiều hơn là chiến thuật. Góc nhìn phản trực giác: đây không phải là một giải đấu dành cho các vận động viên – ít nhất là không phải tất cả. Bolt, dù về hưu, vẫn xuất hiện như một người bảo chứng thương hiệu. Lyles và Duplantis, những người đang ở đỉnh cao, lại được khai thác ở khía cạnh người nổi tiếng hơn là vận động viên. Trong khi đó, điền kinh nữ, vốn luôn là trọng tâm của tôi, dường như vắng bóng trong câu chuyện này. Không có vận động viên nữ nào được nhắc tên, dù giải đấu được quảng bá là bình đẳng. Điều này gợi nhắc một thực tế: các giải đấu thương mại thường ưu ái những gương mặt nam có sức hút truyền thông, để lại các nữ vận động viên với những chiếc ghế trống trên khán đài của sự chú ý. Tôi nhìn vào danh sách vận động viên tiềm năng, và thấy một khoảng trống mang tên phụ nữ. Shelly-Ann Fraser-Pryce, người phụ nữ chạy nhanh nhất thế giới ở cự ly 100m, không được trích dẫn. Faith Kipyegon, người nắm giữ kỷ lục thế giới 1500m, cũng không. Trong cuộc đua giành sự chú ý của khán giả, giải đấu này có nguy cơ tái tạo bất bình đẳng giới mà thể thao đã phải vật lộn suốt nhiều thập kỷ. Đây là điểm mù chiến thuật: nếu giải đấu chỉ xoay quanh các ngôi sao nam, nó sẽ đánh mất một nửa tiềm năng thương mại thực sự – bởi vì các vận động viên nữ, với những câu chuyện chiến thắng gian khổ, thường có lượng người hâm mộ trung thành hơn. Kết luận, World Athletics Ultimate Championship là một canh bạc. Nó có thể là chất xúc tác để điền kinh bước vào kỷ nguyên thương mại mới, nơi vận động viên được trả xứng đáng. Nhưng nó cũng có thể trở thành một sân chơi chỉ dành cho những người đã nổi tiếng, bỏ quên những tài năng thực sự – đặc biệt là các nữ vận động viên – đang cần một bệ phóng. Câu hỏi cuối cùng không phải là Bolt có ấn tượng với tiền thưởng hay không, mà liệu người phụ nữ nào đó, trong một buổi sáng thứ Bảy ở Budapest, có tìm thấy giọng nói của mình giữa những khán đài chật kín hay không. Như tôi đã viết suốt năm năm qua: trên khán đài nước Nga, tôi nghe thấy nhiều ghế trống mang tên phụ nữ. Hôm nay, tôi hy vọng giải đấu này sẽ lấp đầy chúng.