Ashmita Chaliha chất vấn BWF: “Nếu giải này ở Ấn Độ, cả thế giới đã lên án”

Surabaya, Indonesia – Ashmita Chaliha vừa giành vé vào tứ kết Indonesia Masters Super 100 sau chiến thắng nghẹt thở trước Goh Jin Wei (Malaysia) với tỷ số 10-21, 21-10, 21-17. Nhưng khi bước ra khỏi sân, tay vợt 26 tuổi người Ấn Độ không nói về trận đấu. Cô chỉ thẳng lên trần nhà thi đấu và nói với các phóng viên: “Chúng tôi đang chơi trong một đám sương mù”. Cô mô tả bầu không khí bên trong nhà thi đấu giống như sương khói, bí bách đến mức khiến các tay vợt khó thở. Ngay lập tức, cô đặt câu hỏi khiêu khích: “Tôi chỉ muốn biết, nếu giải đấu này được tổ chức ở Ấn Độ, thì đã có bao nhiêu bài báo lên án?” – một câu hỏi khiến cả phòng họp báo lặng đi. Đây không phải là lần đầu tiên vấn đề chất lượng không khí trong các nhà thi đấu cầu lông trở thành đề tài nóng. Tuy nhiên, lần này, người đặt câu hỏi không phải là một tay vợt châu Âu xa lạ, mà là một tay vợt nữ đến từ Ấn Độ – quốc gia vừa tổ chức thành công Giải vô địch thế giới cầu lông 2026 tại New Delhi, nơi được chính Chủ tịch BWF khen ngợi về chất lượng tổ chức. Chính sự tương phản này tạo nên sức nặng hiếm có cho lời phàn nàn của Chaliha. Thực tế, trong quá khứ, chính Ấn Độ là nơi bị các tay vợt quốc tế chỉ trích dữ dội về vấn đề ô nhiễm không khí. Giải Ấn Độ Mở rộng (India Open) từng nhiều lần gây tranh cãi khi chất lượng không khí ở New Delhi ở mức báo động. Tay vợt người Đan Mạch Anders Antonsen đã rút lui khỏi giải đấu năm 2026, chấp nhận nộp phạt để bảo vệ sức khỏe. Tay vợt Mia Blichfeldt cũng từng công khai phàn nàn về vệ sinh và mùi hôi tại địa điểm thi đấu. Nhưng không một lãnh đạo BWF nào lên tiếng bảo vệ các tay vợt. Thậm chí, nhiều ý kiến còn cho rằng các tay vợt Ấn Độ và khu vực Đông Nam Á vốn đã quen với không khí ô nhiễm, nên không đáng để quan tâm. Tuy nhiên, Chaliha đã đẩy vấn đề đi xa hơn một lời than phiền thông thường. Cô không chỉ đưa ra mô tả về điều kiện thi đấu, mà còn ngầm vạch trần một sự bất công có hệ thống của Liên đoàn cầu lông thế giới (BWF). “Chúng ta thấy rằng khi các giải đấu diễn ra ở các quốc gia phát triển, mọi tiêu chuẩn đều được đảm bảo. Nhưng ở những nơi như Indonesia hay Ấn Độ, các tay vợt được yêu cầu phải chấp nhận và thi đấu. Tại sao lại có sự khác biệt?” – cô nói. Thực tế, Indonesia Masters Super 100 thuộc cấp độ thấp nhất trong hệ thống BWF World Tour. Đây là nơi các tay vợt trẻ, các tay vợt hạng trung bình tìm kiếm điểm số để cải thiện thứ hạng. Các giải đấu cấp thấp thường có ngân sách hạn chế, cơ sở vật chất kém hơn và ít được truyền thông đưa tin. Nhưng điều đó không có nghĩa là các tay vợt ở đây xứng đáng phải đối mặt với nguy cơ sức khỏe. Chaliha, hạt giống số 1 của giải, cho rằng BWF cần phải có một bộ tiêu chuẩn chung cho tất cả các giải đấu, bất kể đẳng cấp. Nhìn vào hành trình của tay vợt sinh năm 2026 tại giải đấu lần này, có thể thấy phong độ của cô đang có dấu hiệu đi lên. Sở hữu lối đánh giàu thể lực nhưng vẫn còn thiếu sự tinh tế, Chaliha đã vượt qua tay vợt người Thái Lan Pornpicha Choeikeewong tại vòng 32 với tỷ số 21-17, 23-21. Đến vòng 16, cô đối mặt Goh Jin Wei – một trong những tài năng trẻ từng đoạt chức vô địch trẻ thế giới nhưng đã phải vật lộn với chấn thương và bệnh tim mạch trong nhiều năm. Trận đấu diễn ra kịch tính khi Chaliha để thua trắng 10-21 ở ván đầu tiên. Tưởng chừng như cô sẽ sớm nói lời chia tay với giải đấu, nhưng với sự điều chỉnh chiến thuật, cô đã thắng lại 21-10 và 21-17 để kết thúc trận đấu sau 63 phút. Chiến thắng này cho thấy bản lĩnh và khả năng hồi phục tinh thần của Chaliha. Nhưng tự nó không phải là minh chứng cho một sự thăng tiến vượt bậc. Bởi lẽ Goh Jin Wei, dù từng là một hiện tượng, đã không còn giữ được phong độ đỉnh cao sau quãng thời gian dài vắng bóng vì phẫu thuật tim. Việc thắng một đối thủ như vậy trong ba ván đấu không quá thuyết phục. Điều quan trọng hơn là cách Chaliha thể hiện trong những trận đấu dễ dàng hơn: cô vẫn để cho đối thủ cầm chân đến điểm số sát sao, thay vì áp đảo hoàn toàn. Điều đó chứng tỏ Chaliha vẫn chưa sẵn sàng để cạnh tranh với nhóm tay vợt hàng đầu thế giới, nơi đòi hỏi sự ổn định và hiệu quả cao hơn. Nhưng với một tay vợt đang ở tuổi chín muồi như Chaliha, chiến lược của cô và Liên đoàn cầu lông Ấn Độ (BAI) là rõ ràng: tích lũy điểm tại các giải đấu cấp thấp, đồng thời xây dựng hình ảnh và thương hiệu cho bản thân. Việc thi đấu tại giải Super 100 vừa giúp cô kiếm thêm điểm số, vừa là cơ hội để cô duy trì phong độ sau chuỗi giải đấu vừa qua. Tuy nhiên, nếu Chaliha nghiêm túc trong tham vọng vươn lên nhóm 20 tay vợt hàng đầu, cô cần phải có kết quả tốt tại các giải Super 300, Super 500 chứ không chỉ dừng lại ở đấu trường hạng thấp. Đây là một thực tế khắc nghiệt của hệ thống phân hạng BWF: chỉ những ai đánh bại được đối thủ mạnh hơn mới có thể tiến xa. Bối cảnh của cầu lông nữ Ấn Độ đang rất thú vị. PV Sindhu đã bước sang bên kia sườn dốc sự nghiệp ở tuổi 30, trong khi thế hệ tiếp theo gồm Chaliha, Malvika Bansod, Anupama Upadhyaya hay Aakarshi Kashyap mới chỉ đang khẳng định mình ở những sân chơi nhỏ. Không một ai trong nhóm này đã chứng tỏ khả năng thường xuyên gây bất ngờ trước các tay vợt trong nhóm 10 thế giới. Điều này khiến vị trí số 2 trong đội tuyển quốc gia trở thành một cuộc đua cởi mở, nhưng cũng đặt ra câu hỏi về chiều sâu đội hình. Sự kiện Indonesia Masters lần này cho thấy Chaliha hơn hẳn các đối thủ cùng trang lứa ở khoản kinh nghiệm thi đấu quốc tế. Nếu xét riêng từ góc độ vận động viên, câu chuyện lần này của Chaliha là một hành động đầy can đảm. Cô chấp nhận đứng ra nói về một vấn đề mà nhiều tay vợt khác chỉ dám lén lút phàn nàn: rằng BWF đang thiếu nhất quán trong việc đánh giá chất lượng không khí tại các giải đấu. Không khí ô nhiễm không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe ngắn hạn, mà còn có thể gây ra các vấn đề hô hấp mãn tính đối với các vận động viên phải thi đấu trên đỉnh cao trong thời gian dài. Do đó, việc Chaliha dùng chính cơ thể của mình để thử thách giới hạn chịu đựng không khí mù sương là một sự mạo hiểm không đáng có, và rất có thể cô sẽ gặp phải những vấn đề sức khỏe sau giải đấu này. Về phía BWF, áp lực dư luận từ lời chất vấn của Chaliha không phải là quá lớn nếu xét trên toàn cục. Nhưng khi được đặt trong chuỗi sự kiện: giải thưởng lớn cho Indonesia Masters, hợp đồng tài trợ, sự ưu tiên cho các thị trường mới nổi… thì câu chuyện lại có phần nhạy cảm hơn. BWF có thể đưa ra một tuyên bố chung chung rằng họ “sẽ xem xét lại” các tiêu chuẩn tổ chức. Nhưng nếu không có gì thay đổi trên thực tế, làn sóng phản đối từ các tay vợt sẽ ngày càng lớn hơn. Không chỉ Chaliha, mà Ratchanok Intanon, đương kim vô địch châu Á người Thái Lan, hay các tay vợt Đông Nam Á vốn quen thuộc với thời tiết oi bức cũng đã nhiều lần ngỏ ý muốn BWF hành động mạnh mẽ hơn. Có một chi tiết thú vị mà nhiều người bỏ qua: trong khi Chaliha chỉ trích điều kiện thi đấu ở Indonesia, cô lại dành lời khen ngợi về cách chính phủ Ấn Độ và BAI đã tổ chức giải vô địch thế giới tại New Delhi không lâu trước đó. Chính sự đối lập này càng làm tăng tính chính danh cho lời phàn nàn của cô. Cô không phải là người nước ngoài đến phàn nàn, mà là một công dân Ấn Độ – đất nước đang nhận được nhiều sự quan tâm của làng cầu lông thế giới. Khi cô nói về sự bất công, cô đang nói với tư thế của một người đã thấy được tiêu chuẩn tốt là như thế nào, và cảm thấy bị xúc phạm khi phải thi đấu trong điều kiện tồi tệ. Vậy đâu là giải pháp? Có lẽ không cần đòi hỏi tất cả các giải đấu đều phải được xây dựng nhà thi đấu đắt tiền với công nghệ lọc không khí hiện đại. Chỉ cần một điều duy nhất: BWF phải có một tiêu chuẩn tối thiểu được công bố rõ ràng và bắt buộc áp dụng cho mọi giải đấu. Điều kiện không khí phải được đo và công khai trong thời gian diễn ra giải. Nếu chỉ số AQI vượt ngưỡng an toàn, ban tổ chức phải có phương án dự phòng, như hoãn trận đấu hoặc di dời địa điểm. Điều đó bảo vệ người hùng thầm lặng của môn thể thao – những vận động viên không có tên tuổi lớn, những người đang thi đấu ở các giải cấp thấp để mưu cầu danh vọng. Ashmita Chaliha có thể sẽ không tiến sâu tại giải Indonesia Masters năm nay nếu không may gặp phải một đối thủ quá mạnh ở tứ kết. Nhưng dù kết quả chuyên môn ra sao, cô đã giành được một chiến thắng lớn hơn: đưa vấn đề sức khỏe của các vận động viên vào trung tâm của cuộc tranh luận toàn cầu. Với một tay vợt nữ đến từ Ấn Độ, nơi từng bị coi là “vùng trũng” về không khí sạch, việc cô ấy lên tiếng cho các đồng nghiệp ở Đông Nam Á là một khoảnh khắc hiếm hoi của sự đoàn kết xuyên biên giới. Câu nói của cô – “Nếu giải này ở Ấn Độ, cả thế giới đã lên án” – sẽ còn vang vọng trong nhiều tuần, nhiều tháng tới. Khi bài viết này được đăng tải, các trận tứ kết tại Surabaya vẫn đang tiếp diễn. Chaliha vẫn phải bước vào sân và thi đấu với bầu không khí có thể khiến cô cảm thấy khó chịu. Nhưng cô không đơn độc. Cô đã có được tiếng nói của một người dám đặt câu hỏi, và trên hết, cô đã cho thấy một tay vợt có thể sử dụng sân đấu không chỉ để giành chiến thắng, mà còn để đòi lại sự tôn trọng cho cả một thế hệ vận động viên đang bị lãng quên.